Column archief

Saskia Geraerts (39) is getrouwd met Rob. Samen hebben ze twee meiden en drie jongens in de leeftijd van 15, 13, 13, 11 en 9. De drie kinderen van Saskia wonen 10 dagen in de twee weken bij hen, de kinderen van Rob de helft van de tijd. Saskia werkt tijdens de schooltijden als coach en trainer en studeert psychologie. Ze heeft een workshop ontwikkeld voor koppels die een samengesteld gezin vormen en voor stiefouders om een band te krijgen met hun stiefkind(eren) (zie www.finqcoaching.nl).

Stut en steun

Een column van Saskia Geraerts, 15 oktober 2011

In de sprookjes wordt de stiefmoeder altijd afgespiegeld als een kwade vrouw die niets dan slechte bedoelingen heeft met het kind / de kinderen van haar partner. Zij is erop uit om het koninkrijk te bemachtigen en ervaart de kinderen daarbij als hinderlijk.
De stiefmoeder van Sneeuwwitje wil zelf mooier zijn dan haar stiefdochter, de stiefmoeder van Hans en Grietje wil haar man helemaal voor zichzelf hebben en de stiefmoeder van Assepoester wil haar eigen dochters bevoordelen ten opzichte van haar stiefkind. Al met al geen leuke motieven.

Op het moment dan wij dan ook in de stiefmoederrol belanden, krijgen we met allemaal dit soort vooroordelen te maken. De buitenwereld verwacht van ons dat we de gewone moederrol op ons nemen, en dat we tegelijkertijd ook precies weten welke gepaste afstand we hierbij moeten betrachten. En zelf worstelen we ook met onze rol, zijn we nu de vriendin van de stiefkinderen, of van de vader of wordt er inderdaad een moederrol van ons verwacht? Nemen we deel aan de besluitvorming over opvoeding of zijn we alleen het uitvoerend orgaan?

Om van het stigmatiserende beeld af te komen hebben we zelf allerlei namen bedacht die onze rol ‘mooier’ maakt: bonusmoeder, cadeaumoeder, tweede moeder, en dus ook bonuskinderen, aangegroeide kinderen of ‘relatiegeschenken’ (die heb ik geleend van Renate Dorresteyn).

Toch is de term ‘stief’ op zichzelf gezien helemaal niet zo’n slechte. Het is onze eigen interpretatie die we eraan zijn gaan geven die maakt dat we hem slecht vinden (waarschijnlijk door die sprookjes waarin ‘ons soort moeders’ altijd zo lelijk is). In het Frans is het zelfs helemaal geen aparte term. Daar is het woord voor schoonmoeder en stiefmoeder hetzelfde woord.

Ik heb het woord ‘stief’ eens opgezocht in de dikke van Dale. Daar staat dat het betekent: ‘stut en steun’. Dus: als stiefmoeder ondersteun je iets waardoor het extra stevig wordt. Geestig. Laat de hele wereld je nu steeds willen doen geloven dat een stiefgezin juist wankeler is.

Maar in het kader van mijn studie (kinder en jeugdpsychologie) zat ik ook te neuzen in een boek met alle aandoeningen die een kind kan hebben of meemaken. Scheiding kwam er als apart hoofdstuk ook in voor. Ik ging meteen kijken. En weet je wat? Er blijkt dat er zelfs voordelen zitten aan een stiefgezin: de ouderlijke rol is beter verdeeld tussen vader en moeder. Dus: pa staat meer langs de lijn van het voetbal- of hockeyveld dan hij in een kerngezin zou hebben gedaan en is zelfs meer emotioneel beschikbaar voor zijn kinderen.  Fijn, dat pikken ze dan weer mooi even mee. En in de tussentijd draag ik mijn titel stut-en-steunmoeder met trots.

Reageren op deze column kan via saskia.geraerts@home.nl