Kerngezin versus stiefgezin
Een traditioneel oftewel kerngezin verschilt in diverse opzichten van een stiefgezin. De belangrijkste verschillen op een rij:
Structuur
De structuur van een stiefgezin is meer open, dus minder begrensd dan de structuur van een kerngezin. Een kerngezin is overzichtelijk; er is een vader, moeder en kinderen. In een stiefgezin is er naast de vader of moeder, een stiefvader of stiefmoeder, zijn kinderen, haar kinderen, halfbroers, halfzussen, stiefoma's en stiefopa's.
Basis
In een kerngezin zijn de vader en moeder meestal beide primair gericht op de kinderen. Bij een stiefgezin is de biologische ouder meer gericht op de kinderen en de stiefouder richt zich vooral op de partner.
Stress
Bij een kerngezin strandt 1 op de 3 relaties desondanks de kinderen, daarvoor blijven sommige partners toch nog bij elkaar. Bij een stiefgezin strandt 2 op de 3 relaties, vaak door strubbelingen rond de (stief)kinderen. Leven in een stiefgezin is ingewikkeld en dat kan zorgen voor extra stress.
Probleemgedrag
In de jaren na de scheiding en bij de start van een stiefgezin vertonen de betrokken kinderen vaker probleemgedrag dan in traditionele gezinnen. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de scheiding meer effect heeft op de emotionele ontwikkeling van kinderen dan het vormen van een stiefgezin. Uit onderzoek blijkt ook dat kinderen uit stiefgezinnen zich na de eerste tumultueuze jaren zich emotioneel beter ontwikkelen dan kinderen uit eenoudergezinnen.
Moeder versus stiefmoeder
Bij je eigen kinderen is de (onvoorwaardelijke) liefde eerder wederzijds dan bij stiefkinderen. Je bent waarschijnlijk minder onzeker en gestresst en je hebt automatisch zeggenschap en autoriteit. Meer zaken zijn bespreekbaar, met de kinderen en je partner. Als moeder is jouw rol even belangrijk als die van de vader.
Insiders versus outsiders
In een beginnend stiefgezin kan er gevoelsmatig een duidelijke scheidslijn zijn tussen insiders en de outsiders. Omdat de overige gezinsleden al eerder een gezin zijn geweest, ben jij als stiefmoeder de outsider. In een traditioneel gezin zijn geen outsiders. Het wegvallen van de scheidslijn tussen in- en outsiders kan enkele jaren duren. Het is een proces dat hoort bij de ontwikkeling van een stiefgezin.
Centrale rol
In veel kerngezinnen speelt de moeder vaak de centrale rol. In gezinnen met een stiefmoeder zonder eigen kinderen moet de vader (in een ideaalsituatie) de centrale rol spelen. Hij is de verbindende schakel tussen alle gezinsleden.