Recensies

Kerensa van der Douw (52) beleeft al 7 jaar haar stiefgezin. Zij heeft zelf een zoon van 26 jaar en haar vriend heeft een zoon van 18 jaar. Hoewel beide jongens op zichzelf wonen, is de dynamiek van het stiefgezin nog steeds dagelijks voelbaar.
Kerensa leest voor Stichting Stiefmoeders Nederland boeken over het stiefmoederschap. Hier vind je haar recensies. Kerensa schrijft ook op haar blog www.levenvankerensa.blogspot.com.

Boek: De bonusmoeder: Ontroerende en humoristische ervaringen van stiefmoeders

Auteur: Nicolien Brzesowsky (red.) | Artemis | 9789047201366 | april 2010

Dit boek heeft een waardevolle uitstraling. Het schetst onze samenleving, waarin het zgn. stiefgezin een “normale” plek krijgt/heeft. In dit boek staan niet alleen tips en trucks voor stiefmoeders, maar ook diverse verhalen uit de realiteit. Deze verhalen zijn voor een deel geschreven door interviewster Lise Broekaar. De verhalen zijn van allerlei verschillende soorten stiefmoeders in vele diverse situaties. Dit betreft ook stiefkleinkinderen en bijvoorbeeld een lesbische stiefrelatie. Het zijn stiefmoeders na scheidingen, maar ook stiefmoeders na het overlijden van de biologische moeders. We lezen in De bonusmoeder ook een aantal levensverhalen van een paar BN-sters. Bijna overal begint de stiefrelatie met een flinke uitdaging, die door de stiefmoeders, hun stiefkinderen en de partner en vader van de kinderen op verschillende manieren benaderd wordt. Het is mooi om te lezen hoe ver een aantal mensen gekomen zijn in hun stiefrelatie.

Steeds meer vrouwen vormen met hun nieuwe partner en zijn en/of haar kinderen een samengesteld gezin. Maar hoe gaat het er in de 21e eeuw aan toe in deze stiefgezinnen? De boze stiefmoeder is niet meer van deze tijd; de bonusmoeder, cadeaumoeder of reservemoeder van nu zoekt naar een manier om haar stiefmoederschap een positieve invulling te geven. Dat dit niet altijd even eenvoudig is, zal niemand verbazen, maar de ervaringen in De bonusmoeder laten zien dat het kan.

Hoe gaat een stiefmoeder om met die eeuwige ex, met de jaloezie van de kinderen of met haar eigen kinderwens? De bonusmoeder belicht de verschillende kanten van het stiefmoederschap met prikkelende overdenkingen van ervaringsdeskundigen als Roos Wouters, Elsbeth Etty, Yolan Witterholt en Barbara van Beukering. Hun bijdragen worden afgewisseld met informatieve stukken van gezinstherapeute Ietje Heybroek, die de onderliggende emoties en patronen in stiefgezinnen helder in kaart brengen.

Het boek De bonusmoeder heeft een voorwoord van Christien Brinkgreve en bijdragen van: Barbara van Beukering, Stefanie Bloemendal-Hol, Dieuwertje Blok, Machteld Bouma, Christien Brinkgreve, Elsbeth Etty, Hennie Harinck, Tania Heimans, Ietje Heybroek, Floor Hilgers, Meike Huber, Tania Kross, Martine van der Linden, Boukje Overgaauw, Nathalie Paulussen, Renate Tromp, Yolan Witterholt, Roos Wouters

Het boek De bonusmoeder staat midden in deze tijd. Naar mijn idee is dit boek vooral geschikt voor vrouwen, die nu al stiefmoeder zijn. Zij, en hun omgeving, zullen veel van hun eigen leven hierin herkennen. Tegelijk kunnen ze houvast krijgen uit een aantal van deze mooie doorleefde stiefmoederverhalen. Ik vermoed dat het boek minder geschikt is voor de nog startende stiefmoeder. Terwijl ik dit schrijf, vraag ik me af hoe ik jullie dit echt duidelijk kan maken. Laat ik het bij mezelf houden. Voor mij zou dit boek als startende stiefmoeder minder waardevol zijn geweest, dan het nu voor mij is in mijn situatie als reeds gestarte stiefmoeder. De meerwaarde van dit boek zit in de reële doorleefde stiefmoederverhalen. Deze verhalen tonen een aantal keren mooie, verdiepende stiefrelaties. Dit biedt perspectief aan hen, die nog niet zo ver in hun stiefmoederrelatie zijn.

Boek: Een nieuw gezin: Als je man al kinderen heeft (2006)

Auteur: Carolien Jolles | Uitgeverij De Fontein | ISBN: 9789032510527 | Prijs: 12,50

Een heerlijk reëel en herkenbaar boek, waar je zelf je lessen uit kunt trekken. Het sterke van dit boek is, dat de auteur Carolien Jolles er in geslaagd is om de lezers een helder en divers palet van stiefmoederlevensverhalen voor te schotelen. De kracht van het boek zit in een viertal elementen:

1. Een zeer zorgvuldige selectie van diverse verhalen. Hierbij is gelet op leeftijd, waar de vrouwen in Nederland wonen, op de verschillen in hun sociale achtergronden, op de duur van het bestaan van het stiefgezin en gezinssamenstellingen.
2. Mooie, evenwichtige interviews waarin je het gevoel hebt echt kennis te maken met de stiefmoeders. Doordat het boek zich “beperkt” tot de verhalen, geeft het ook ruimte aan de verhalen.
3. De “toetjes”: bij iedere stiefmoeder is de auteur na ongeveer een jaar na het interview teruggegaan om te zien hoe de situatie geworden is.
4. Het open karakter van dit boek. Je krijgt zelf de kans om jouw lessen of energie op jouw manier uit deze tien verhalen te halen.

Door deze krachtpunten levert de auteur de lezers een helder zicht op de stiefgezinnen. Doordat er ook soms teruggekeken wordt over een langdurige periode van het stiefgezin, biedt dit boek ook een doorkijk in de ontwikkelkansen van zo’n gezin. Dit geeft rust voor hen, die hier soms dagelijks mee stoeien. Wat te denken van deze prachtige verzuchting: “Inmiddels weet ik: je hoeft niet perfect te zijn, geen supermoeder. Hoe meer je die gedachte loslaat, hoe rustiger je wordt en des te beter het gaat.”

In Een nieuw gezin laat Carolien Jolles tien stiefmoeders aan het woord. Op openhartige wijze vertellen zij over hun positie in het gezin, hun verwachtingen, de problemen die zich voordoen en hoe ze daarmee omgaan. Nederland kent ruim 300.000 stiefgezinnen. Meestal is het lastig om een harmonieus, nieuw gezinsleven op te bouwen. Ook de relatie tussen beide partners komt meer dan eens onder druk te staan. Dit boek geeft inzicht in de dilemma's waar stiefmoeders mee geconfronteerd worden. Hun verhalen gaan over geluk, maar ook over onbegrip en machteloosheid. Over exen, loyaliteit en strijd. Over vallen en opstaan, weggaan of blijven.

Carolien Jolles is, behalve moeder van een zoon en een dochter, stiefmoeder van een dochter en een zoon, jurist en journalist. Zij schreef onder meer voor Het Parool, Trouw, HP/De Tijd en Elsevier.

Het is ook in dit boek weer opvallend hoe open en enthousiast de meeste stiefmoeders aan hun nieuwe taak beginnen. Deze 10 levensverhalen bieden prachtige momenten en inzichten waar lezers veel aan kunnen hebben. Het is hierdoor niet alleen een boek voor stiefmoeders, maar zeker ook voor hun partners, vriendinnen, (schoon)moeders, vrienden en familie. Langzamerhand gaan we gelukkig over meer documenten beschikken, die onze nieuwe levensvormen op een werkelijke manier beschrijven, zodat we kunnen gaan leren van “rolmodellen”.

Boek: Een atlas voor het stiefgezin (2009)

Auteur: Liesbeth Groenhuijsen | ISBN: 978 90 885 0005 3 | Prijs: 13,90 | Paperback

Met dit boek hebben allen, die in een stiefgezin (gaan) leven een werkelijke atlas voor hun nieuwe leven gekregen. De recente toename van het aantal stiefgezinnen betekent, dat steeds meer mensen, samen met hun kinderen, het pad van de tweede relatie aan het ontdekken zijn. Dit pad is behoorlijk uitdagend. De atlas biedt ons naast wetenschappelijke informatie, tips, een routebeschrijving, een legenda, “reiservaringen” en de aanwijzingen om eens een stapje verder om een belevenis heen te lopen.

In deze atlas beginnen we met de pijl op de landkaart: “hier staat u”. Kort en krachtig geeft de auteur Liesbeth Groenhuijsen, een schets van het stiefgezin. Zij schetst hierbij helder de uitdaging in de relatie tussen stiefkind en stiefouder. “De band met een stiefouder moet daarentegen worden opgebouwd vanuit het niets. De gelijkenis moet worden gezocht en kan voor een deel worden gecreëerd in de zin van het opbouwen van gezamenlijke ervaringen, van een gezamenlijke geschiedenis. Maar het blijft anders dan de vanzelfsprekende band met de biologische ouder.”

Het boek biedt een bruikbare reisbeschrijving naar een goedlopend stiefgezin.
Deze routebeschrijving wordt gelardeerd met persoonlijke belevenissen van zowel ouders als kinderen. Hierbij benadert de auteur situaties vanuit verschillende perspectieven, waardoor ze ons leert verder te kijken dan de eerste eigen uitleg van een houding of een situatie. Er speelt onderweg zoveel, dat er weleens iets heel anders aan de hand kan zijn, dan je op het eerste gezicht denkt of vermoedt. Dit inzicht, dat de lezer op diverse plaatsen in het boek meekrijgt, vind ik heel waardevol.
Per hoofdstuk geeft de auteur heel overzichtelijk de lezer de belangrijkste aspecten mee. Het schema op pagina 61 waarin een vergelijking wordt gemaakt tussen “aanvang/opbouw van het gezin” en “het gezin na scheiding” is een zeer bruikbare legenda. Op pagina 64 worden we gewezen op prachtige “Pleisterplaatsen en bezienswaardigheden”.
Een atlas voor het stiefgezin beschrijft de reis, die alle betrokkenen afleggen bij de vorming van een nieuw samengesteld gezin. Iedereen wil hetzelfde: samen een nieuw geheel smeden waarin de volwassenen als partners nieuw geluk vinden en waarin de kinderen zich goed kunnen ontwikkelen. Maar dat gaat niet vanzelf. Een goede voorbereiding en routebeschrijving zijn hierbij onontbeerlijk.

Liesbeth Groenhuijsen is psycholoog/pedagoog. Zij heeft zich gespecialiseerd in het begeleiden van ouders en kinderen na scheiding en bij het vormen van een stiefgezin.

Met deze atlas in de hand vergroot je de kans om samen op een verrijkende manier een goedlopend stiefgezin te vormen.
Het boek is wat mij betreft een aanrader voor (aanstaande) stiefouders, opa's en oma's, vrienden en familie van stiefgezinnen en hulpverleners, die vakmatig met stiefgezinnen te maken hebben.

Boek: Samen gesteld; De dynamiek van het stiefgezin (2008)

Auteurs: Ietje Heybroek, Boukje Overgaauw e.a. | ISBN: 978 90 6665 964 3 | Prijs: 19.90

Een stiefgezin, of anders genoemd een samengesteld gezin: ik zat erin voor ik wist hoe het heette. Laat staan dat ik overzag, wat het allemaal betekende. Mijn nieuwe lief was al eerder stiefvader geweest en dat was hem niet slecht bevallen. Dat een stiefmoeder een andere rol is, besef ik me steeds beter. Ook mijn lief begint dit voorzichtig aan te doorzien.

Gelukkig kwam ik in de herfst van 2009 dit boek Samen gesteld op het spoor. Dit staat dicht bij mijn bureau en ik pak het regelmatig terug. Het boek heeft mij inzicht, begrip en flexibiliteit gegeven. Maar bovenal het besef van de complexiteit van mijn huidige leven.

Toen ik 7 ½ jaar terug besloot na 23 jaar de relatie met de vader van mijn kind te verbreken, begaf ik me op een pad, waarvan ik de reikwijdte niet kon overzien. Ik wist, dat de rest van mijn leven een avontuur voor me zou worden. In ieder geval tot dat ik mijn leven weer in een door mij gewaardeerd ritme zou hebben. Hoe dat ritme er uit zag? Geen idee. Een ding wist ik zeker, ik zou zelf meer gaan genieten én een goede band houden met mijn eigen jong, die toen 19 jaar was.

Zo’n twee maanden na de beslissing om mijn relatie op te breken, besefte ik, dat ik dit niet gedaan had om per definitie alleen het leven door te gaan. Dus heb ik toen de moedige stap gezet om te gaan daten. Vóór ik hier aan begon, heb ik voor mezelf op een rijtje gezet wat voor mij belangrijk was. Als vers gescheiden moeder speelde op dat moment de zorg om mijn zoon in deze situatie een belangrijke rol. Daarom zocht ik niet alleen voor mezelf een man, maar ik dacht er verstandig aan te doen ook een vader te zoeken. Die zou beter begrijpen dat ik een kind had, dacht ik en daar ook beter mee om kunnen gaan. Als hij goed met zijn kind(eren) om ging, kon ik dat vast ook.

Alleen vergat deze romantische vrouw, die even echt geloofde in haar maakbare wereld, dat ze dan ook te maken kreeg met een ex-vrouw…….. Het had me goed gedaan, als ik het boek Samen gesteld toen al gelezen had.

Een stiefgezin is een gezin waarin in ieder geval één ouder kinderen heeft uit een vorige relatie, na echtscheiding of na het overlijden van een vorige partner. Hoewel het een woord uit vroeger tijden lijkt, is één op de tien gezinnen in Nederland een stiefgezin. Het is een totaal andere vorm van samenleven, dan in een traditioneel gezin.

De vorming van een stiefgezin lijkt op een fusie tussen twee bedrijven. De auteurs van dit boek reiken ons handvatten en de belangrijke stappen aan bij de werkelijke vorming en beleving van een samengesteld gezin. Zij geven de lezer veel inzicht. Er staan zowel persoonlijke ervaringen van stiefouders in als ervaringen van een hulpverlener in de begeleiding van stiefgezinnen. Naast de lastige kant is er ook, kort, aandacht voor de voordelen die het leven in een stiefgezin je kan bieden.

Beide auteurs, Ietje Heybroek en Boukje Overgaauw beschikken zelf over praktijkervaring in een stiefgezin. Tevens hebben ze als hulpverlener ervaring met stiefgezinnen. Dit is plezierig merkbaar in het boek.

Ik ben blij, dat de auteurs dit boek geschreven hebben en ik weet zeker, dat ik er nog veel meer uit ga leren. Wat mij betreft is dit boek dan ook een echte aanrader voor iedereen, die in een stiefgezin leeft, of beter nog die dat mogelijk gaat doen. We missen nog veel rolpatronen hierin en dan kan een goed en helder boek je een eind op weg helpen. Het is prettig om te lezen, dat je niet de enige bent die met een stiefgezin stoeit. Uiteindelijk begin je aan zo’n stap op een romantisch moment. Je hebt dan het gevoel, dat je dat allemaal wel even klaart. Heerlijk, dat er dan een goed boek is voor die belangrijke momenten, waarop steun en vers inzicht gewenst is.